dongxanhvn

Lịch phòng bệnh cho gà nuôi thịt, gà nuôi thả vườn.

thanhlam — Mon, 01 Dec 2014 16:28:40 GMT

Giới thiệu các loại thuốc và vacxin phòng bệnh theo ngày tuổi cho gà nuôi thịt, nuôi thả vườn

Ngày tuổi	Vacxin và thuốc dùng
1 - 3	- Phòng E.coli, Salmonella và phòng viêm rốn bằng cách cho gà uống một trong các kháng sinh sau: Oracin-pharm (100ml/150 - 200 lít nước uống); Ampi-pharm (10g/lít nước), Pharmequin-Max hoặc Pharpoltrim-Max (1g/2lít nước); Pharamox G, Pharmequin, Gatonic-plus, Ampi-col, Pharamox hoặc Neosol-pharm (1g/1lít nước); Enro-flox 5% hoặc PTH-pharma (2g/1lít nước); Pharneosol (1g/4lít nước) hoặc Phargentylo-F (10ml/4lít nước), liên tục 3 ngày. - Kết hợp cho uống liên tục 10 ngày Promochick (1g/1lít nước) để úm gia cầm. - Tiêm vacxin phòng bệnh Marek.
5	Nhỏ vacxin ND.IB hoặc Lasota lần 1* để phòng bệnh gà rù (Niucatxơn).*
7	Chủng đậu. Nhỏ vacxin Gumboro lần 1.
11-13	Phòng bệnh CRD (hen gà) bằng cách cho gà uống một trong các thuốc sau: D.T.C Vit (2g/1lít nước), CRD-pharm hoặc Corymax-pharm (1g/1lít nước), Phargentylo-F (10ml/4lít nước) hoặc Ery-pharm (5g/lít nước), liên tục 3 ngày.
14	Nhỏ vacxin Gumboro lần 2.
15	Tiêm vacxin phòng Cúm gia cầm lần 1.
19	Nhỏ vacxin ND.IB hoặc Lasota lần 2.
21	Nhỏ vacxin Gumboro lần 3.
26-28	Phòng bệnh cầu trùng gà bằng cách cho gà uống một trong các thuốc sau: Pharm-cox G (1ml/lít nước liên tục trong 48 giờ hoặc 3ml/lít nước trong 8 giờ/ngày, liên tục 2 ngày), Phar-coccitop (2g/1lít nước), Pharticoc-plus (10g/7 lít nước) Moncoc-pharm (1g/2lít nước uống hoặc 1g/1kg thức ăn) hoặc Caticoc-pharm (1g/3 lít nước uống hoặc 1g/1,5kg thức ăn), liên tục 3 ngày.
40	Tiêm vacxin H1* để phòng bệnh gà rù (Niucatxơn).*
45	Tiêm vacxin phòng Cúm gia cầm lần 2.

Chú ý:

- Đối với vùng bị dịch Niucatxơn và Gumboro đe doạ nên sử dụng sớm vacxin phòng 2 bệnh này, bệnh nào có nguy cơ cao hơn thì phòng trước (trong vòng 5 ngày tuổi đầu tiên). Mỗi loại nhỏ một ngày.

- Đối với qui mô chăn nuôi nhỏ, chăn nuôi gà thịt ở nông hộ ngoài việc dùng kháng sinh, thuốc bổ trợ như trên, ít nhất phải dùng vacxin phòng các bệnh Gumboro (2 lần nhỏ vacxin Gumboro), Niucatxơn (2 lần nhỏ vacxin Laxota và 1 lần tiêm vacxin H1) và vacxin phòng bệnh Cúm gia cầm theo lịch trên.

- Cho gà uống Pharcaris, 10g/25 - 30kg thể trọng/lần để tẩy giun tròn, Decto-pharm với liều 10g/15kg thể trọng/lần để tẩy sán dây và giun tròn. 3 tháng tẩy một lần

Kỹ thuật chăn nuôi gà thả vườn

thanhlam — Thu, 28 Aug 2014 16:02:46 GMT

1. Chuẩn bị điều kiện nuôi

- Chuồng nuôi, rèm che, cót quây, chụp sưởi ấm, máng ăn, máng uống. Tất cả phải được khử trùng trước khi sử dụng từ 5-7 ngày.

- Chuồng nuôi phải đảm bảo thoáng mát mùa hè, kín ấm vào mùa đông.

- Chất độn chuồng: Trấu, dăm bào sạch, dày 5cm -10cm được phun sát trùng trước khi sử dụng.

a. Chuồng trại

- Nếu nuôi nhốt hoàn toàn, chú ý mật độ nuôi thích hợp (8 con/m² nếu nuôi gà thịt trên sàn; 10 con/m² nếu nuôi gà thịt trên nền).

- Mặt trước cửa chuồng hướng về phía Đông Nam. Sàn chuồng làm bằng lưới hoặc tre thưa cách mặt đất 0,5m để tạo độ thông thoáng, khô ráo, dễ dọn vệ sinh.

b. Lồng úm gà con

- Sưởi ấm cho gà bằng đèn (hai bóng 75W dùng cho 100 con gà).

- Khi gà còn nhỏ (1-3 ngày tuổi) rải thức ăn trên giấy lót trong lồng úm cho gà ăn.

- Trên 15 ngày cho gà ăn máng treo.

Đặt hoặc treo xen kẽ các máng uống với máng ăn trong chuồng hoặc vườn. Thay nước sạch cho gà 2-3 lần/ngày.

- Gà rất thích tắm cát.

- Đặt một số máng cát, sỏi hoặc đá nhỏ xung quanh nơi chăn thả để gà ăn, giúp gà tiêu hóa thức ăn tốt hơn.

- Gà có tập tính thích ngủ trên cao vào ban đêm để tránh kẻ thù và giữ ẩm cho đôi chân, tránh nhiễm bệnh. Do đó nên tạo một số dàn đậu cho gà ngủ trong chuồng.

Làm ổ đẻ cho gà để nơi tối. Một ổ đẻ cho 5-10 con gà mái.

2. Chọn giống

- Nuôi gà lấy trứng thương phẩm: Chọn những giống gà đẻ nhiều như gà Tàu Vàng, gà Tam Hoàng, gà BT1, gà Ri....

- Chọn gà con càng đồng đều về trọng lượng càng tốt.

- Tránh chọn những con gà khô chân, vẹo mỏ, khoèo chân, hở rốn, xệ bụng, lỗ huyệt bết lông, cánh xệ, có vòng thâm đen quanh rốn.

- Chọn con có trọng lượng không quá thấp, không quá mập, lúc 20 tuần tuổi đạt 1,6-1,7 kg thì rất tốt.

- Mắt sáng, lông mượt xếp sát vào thân, bụng phát triển mềm mại.

- Khoảng cách giữa xương chậu và xương ức rộng độ 3-4 ngón tay, giữa hai xương chậu rộng gần 2-3 ngón tay xếp lại.

- Nên vận chuyển gà con vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát, tránh những ngày mưa bão hay áp thấp nhiệt đới. Đưa gà vào chuồng úm, cho gà uống nước pha Electrotyle hoặc VitamineC, chỉ cho gà ăn tấm nấu hoặc tấm, bắp nhuyễn ngâm sau khi gà nở ít nhất là 12 giờ, tiếp tục cho ăn uống như thế đến 2 ngày. Sang ngày thứ 3 thì pha với lượng tăng dần thức ăn công nghiệp hoặc tự trộn phụ phế phẩm.

- Rửa máng ăn, máng uống sạch sẽ, quan sát tình trạng ăn uống đi đứng của gà, nếu thấy con nào buồn bã, ủ rũ cần cách ly ngay để theo dõi.

- Quan sát thấy nếu gà nằm tụ quanh bóng đèn là gà bị lạnh, tản xa bóng đèn là nóng, nằm tụ ở góc chuồng là bị gió lùa và gà đi lại ăn uống tự do là nhiệt độ thích hợp.Thắp sáng suốt đêm cho gà trong giai đoạn úm để phòng chuột, mèo và để gà ăn nhiều thức ăn hơn.

- Do tập tính của gà thường uống nước cùng lúc với ăn, nên đặt máng ăn và máng uống cạnh nhau để gà được uống nước đầy đủ mà không uống nước dơ bẩn trong vườn.

- Ánh sáng: Dùng ánh sáng tự nhiên ban ngày, ban đêm thắp đèn cho gà ăn tự do, dùng máng ăn tự động hình trụ 50 con/máng đổ đầy thức ăn cho 1 ngày đêm, sáng sớm trước khi cho ăn nên kiểm tra và loại bỏ thức ăn thừa hoặc phân trấu dính vào máng ăn. Không thả rèm (chỉ thả khi trời mưa bão lạnh). Cứ 2 tuần 1 lần cân 10% tổng số gà để tính trọng lượng bình quân.

- Phân gà được hốt dọn thường xuyên (nếu nuôi lồng) hoặc cuối đợt (nếu nuôi trên nền trấu) và phải được đem ủ kỹ với vôi bột 3 tháng sau mới đem dùng.

- Phải đưa gà đến các cơ sở giết mổ tập trung và phải có dấu của thú y mới được bán.

4. Thức ăn cho gà

- Có thể sử dụng thức ăn công nghiệp hoặc tận dụng các phụ phế phẩm công nông nghiệp, sao cho đảm bảo các thành phần: Năng lượng, đạm, khoáng và Vitamine. Khống chế lượng thức ăn và đảm bảo chất lượng thức ăn đối với gà hậu bị để gà không bị mập mỡ làm giảm sản lượng trứng.

Sau giai đoạn úm có thể cho gà ăn thêm rau xanh. Nên nuôi thêm trùn đất và giòi là nguồn cung cấp đạm dồi dào cho gà.

- Những ngày kế tiếp tập dần cho gà ăn sang thức ăn công nghiệp. Cho gà ăn nhiều bữa trong ngày, ăn tự do.

- Nước uống phải sạch và đầy đủ cho gà uống, gà sống lâu hơn nếu thiếu thức ăn hơn thiếu nước.

- Vệ sinh phòng bệnh là công tác chủ yếu, đảm bảo "Ăn sạch, ở sạch, uống sạch". Nền chuồng và vườn thả phải luôn khô ráo, sạch sẽ, không để ao tù nước đọng trong khu vườn thả.

a. Những nguyên nhân gây bệnh

- Môi trường sống:

+ Nước uống phải sạch.

b. Sức đề kháng của cơ thể gia cầm

- Sức đề kháng do con người tạo bằng cách tiêm các loại vaccin phòng bệnh (sức đề kháng chủ động).

+ Vệ sinh phòng bệnh

- Nước sạch.

- Chuồng nuôi sạch.

- Thực hiện tốt qui trình thú y về vệ sinh phòng bệnh.

Lịch chủng ngừa

+ Lưu ý khi dùng vaccine phòng bệnh

- Lắc kỹ vaccine trước và trong khi dùng.

Dùng vitamin để tăng bồi dưỡng cho gia cầm.

- Bệnh ở đường tiêu hóa: Oxyteracilin, chloramphenicol...

Không dùng một loại kháng sinh liên tiếp trong các liệu trình. Mỗi liệu trình phòng bệnh khoảng 3-4 ngày là đủ

6.1. BỆNH CẦU TRÙNG

Bệnh cầu trùng thường làm tăng tỷ lệ tử vong cho gà nhỏ, gà phát triển chậm, yếu, dễ bị bội nhiễm các bệnh khác.

Triệu chứng: Gà ủ rũ, xù lông, chậm chạp, phân đỏ hoặc sáp nhiều khi có máu tươi. Gà đẻ vỏ trứng mỏng, tỷ lệ đẻ giảm.

Phòng bệnh: Vệ sinh phòng bệnh chặt chẽ, đặc biệt không để nền chuồng, chất đọng làm chuồng ẩm ướt.

- Sử dụng một trong các loại thuốc sau (dùng trong 3 ngày): Anticoc 1gr/1 lít nước; Baycoc 1ml/ 1 lít nước.

6.2. BỆNH THƯƠNG HÀN (Salmonellosis)

Triệu chứng: Gà ủ rũ, phân trắng loãng, hôi thối. Gà đẻ trứng giảm, trứng méo mó, mào tái nhợt nhạt hoặc teo.

+ Gà con: Gan sưng, có điểm hoại tử trắng, niêm mạc ruột viêm loét lan tràn.

Phòng bệnh: Bằng các biện pháp vệ sinh tổng hợp. Có thể dùng kháng sinh để phòng bệnh: Oxytetracyclin: 50-80mg/gà/ngày, dùng trong 5 ngày. Chloramphenical: 1gr/5-10 lít nước, dùng trong 2-3 ngày.

6.3. BỆNH DỊCH TẢ (Newcastle disease)

Triệu chứng: Thường biểu hiện ở 2 thể: Cấp tính và mãn tính.

- Khó thở, nhịp thở tăng, hắt hơi (con vật há mồm, vươn cổ thở).

- Một số con chảy dịch nhờn ở mắt, mũi. Tích, mào tím xanh.

+ Thể mãn tính: Những gà bị bệnh kéo dài sẽ chuyển sang thể mãn tính. Triệu chứng chủ yếu ở đường hô hấp, thở khò khè, kém ăn, giảm đẻ.... Gà trở thành vật mang trùng. Tỷ lệ chết 10%.

Phòng bệnh: Chủ yếu là bằng vaccine.

6.4. BỆNH GUMBORO

Triệu chứng: Phân lúc đầu loãng, trắng, nhớt nhầy, sau loãng nâu.

- Gà thịt thường phát bệnh sớm hơn (ở giai đoạn 20-40 ngày).

- Ngày thứ 2: Thận sưng nhạt màu, ruột sưng có nhiều dịch nhầy.

- Ngày thứ 5,6,7 túi Fabricius teo nhỏ, cơ đùi, cơ ngực tím bầm.

- Phòng bệnh bằng vệ sinh: Định kỳ tiêu độc sát trùng chuồng trại thường xuyên mỗi tháng và sau mỗi đợt nuôi.

Một số bệnh thường gặp ở gà (bài 2)

thanhlam — Fri, 23 Aug 2013 09:35:03 GMT

1. Bệnh Newcastle
a) Đặc điểm bệnh
Bệnh phát ra quanh năm nhưng thường tập trung vào mùa khô từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau. Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi của gà, bệnh phát nhanh, lây lan rộng, tỷ lệ chết cao, điều trị tốn kém, không hiệu quả.

b) Triệu chứng bệnh
- Gà ủ rũ, xù lông, cánh xệ, không ăn hay chui đầu vào cánh, rút cổ nhắm mắt, đứng gật gù cho nên còn gọi là bệnh gà rù.

- Gà ăn không tiêu, diều căng đầy hơi, mũi miệng chảy đầy dịch nhờn keo, thở khò khè bại liệt.

- Phân loãng màu trắng xanh, mùi tanh gà kiệt sức dần rồi chết.

- Những con mắc bệnh kéo dài ở thể mãn tính, thì có triệu chứng thần kinh co giật, quẹo cổ, đi thục lùi hoặc đi bằng đầu gối, mổ không trúng thức ăn.
Bệnh tích chủ yếu của bệnh này là xuất huyết ở dạ dày tuyến

c) Biện pháp phòng trị
- Gà 3 – 5 ngày tuổi dùng vaccin dịch tả hệ II (hệ F), lọ 100 liều pha với 10cc nước sinh lý mặn nhỏ mỗi con 2 giọt vào mắt hoặc mũi.

- Gà 20 – 25 ngày tuổi cho uống vaccin Lasota, lọ 100 liều pha với 100cc nước sinh lý mặn, mỗi con uống 1cc hoặc pha với 0,5 lít nước đun sôi để nguội cho gà uống tự do hoặc dùng vaccin chịu nhiệt cho uống, lọ 50 liều pha với 0,5 lít nước đun sôi để nguội cho gà uống tự do (nên cho gà nhịn khát từ 1 đến 2 giờ, sau đó pha vaccin cho gà uống, gà sẽ uống nhanh và đồng đều).

- Gà 2 tháng tuổi chích vaccin dịch tả hệ I (hệ M), lọ 100 liều pha với 100 ml nước sinh lý mặn, chích mỗi con 1 ml dưới da cổ hoặc ức hoặc dùng vaccin chịu nhiệt cho uống.

- Khi phát hiện trong đàn có gà nghi bệnh dịch tả, tách riêng những con bệnh ra xử lý không điều trị, số mạnh còn lại cho uống vaccin Lasota hoặc chịu nhiệt và tăng liều gấp đôi so với liều phòng, đồng thời cho uống thêm kháng sinh và vitamin để chống kế phát và tăng sức đề kháng cho cơ thể.

2. Bệnh Gumboro
a) Đặc điểm bệnh
- Bệnh thường xảy ra ở gà con từ 3 – 6 tuần tuổi.

- Bệnh phát ra đột ngột, lây lan nhanh tỉ lệ chết cao từ 20 – 30% (ngày thứ 3, 4 sau khi phát bệnh).

b) Triệu chứng bệnh
- Gà có hiện tượng bay nhảy lung tung, bứt rứt khó chịu, mổ cắn nhau vào khu vực hậu môn.

- Giảm ăn hoặc bỏ ăn, ủ rũ, xã cánh, diều căng đầy hơi, tiêu chảy phân loãng trắng.

- Mổ gà bệnh xẽ phát hiện ở vùng ngực, đùi có những vệt xuất huyết bầm đen, túi Fabricius sưng to, bên trong có dạng như múi khế chứa nhiều dịch nhầy hoặc xuất huyết đỏ.

c) Biện pháp phòng trị
- Định kỳ sát trùng chuồng và dụng cụ chăn nuôi bằng thuốc sát trùng: Biodin 0,33% hoặc Virkon 0.5%.

- Gà 1 – 3 ngày tuổi dùng vaccin Gumboro của xí nghiệp hoặc vaccin Bur 706 (nhập) nhỏ mắt mỗi con 2 giọt và lặp lại lần 2 lúc gà 15 – 18 ngày tuổi. Hoặc phòng theo lịch phòng tùy địa phương và hãng thuốc khuyến cáo.

- Cách ly ngay các con bệnh ra khỏi đàn.

- Hiện nay chưa có kháng sinh đặc trị bệnh này, chỉ dùng thuốc trợ sức và cầm máu để tăng cường khả năng kháng bệnh cho gà.
+ Catosal hoặc Bcomplex 4 ml
+ Vitamin B12 2 ống
+ Vitamin K 2 ống
+ Vitamin C 1000 mg 2 ống
+ Kết hợp với nước sinh lý ngọt chích cho 20 kg gà/lần/ngày, chích liên tục 2 ngày.
+ Sử dụng Anti – Gumboro, Vitamin C, đường Glucoza pha nước cho uống liên tục 4 – 5 ngày.

- Trường hợp có phụ nhiễm bệnh khác, thì dùng kháng sinh đặc trị bệnh đó, sử dụng liều thấp ban đầu rồi tăng dần lên.

3. Bệnh tụ huyết trùng
a) Đặc điểm bệnh
- Bệnh thường xảy ra ở gà giò và gà lớn và cũng phát triển mạnh vào những lúc giao mùa (từ mưa chuyển sang nắng hay ngược lại).

- Bệnh xảy ra đột ngột, lây lan nhanh và thường gây chết nhiều về đêm, có trường hợp gà đang ấp nằm chết trên ổ.

b) Triệu chứng bệnh
- Gà ủ rũ, kém hoặc bỏ ăn, mồng tím tái, miệng chảy nhiều dịch nhờn, thức ăn không tiêu, tiêu chảy phân trắng đôi khi có lẫn máu, thở khò khè, bại liệt rồi chết.

- Bệnh kéo dài, mào và yếm sưng, gà tiêu chảy, sưng khớp.

- Mổ gà thấy: tích nước màng bao tim, xuất huyết mỡ vành tim, bao tim; gan sưng, có những nốt hoại tử màu trắng như hạt phấn.

c) Biện pháp phòng trị
- Gà mới mua về hoặc lúc thời tiết thay đổi, lúc chuyển chuồng nên trộn kháng sinh như Tetra-Mutin hay Neotesol… và vitamin C cho gà uống liên tục 3 – 5 ngày.

- Phòng bệnh bằng vaccin Tụ huyết trùng cho gà lúc 30 – 40 ngày tuổi, mỗi con 0,5cc. Chích lặp lại khi gà 2 tháng tuổi mỗi con 1 ml.

- Nuôi gà đẻ: trước khi đẻ và sau 4 tháng chích lặp lại 1 lần, 1ml/con, chích dưới da cổ.

- Sử dụng một trong các loại kháng sinh sau đây:
+ Kanamycin 1g/15 kg thể trọng, ngày chích 1 lần.
+ Enrofloxacin (5%) 1cc/5 kg thể trọng, ngày chích 1 lần.
+ Septotrim (24%) 1cc/3 kg thể trọng, ngày chích 1 lần.
+ Kết hợp Dexamethasone với Analgin, chích liên tục 2 ngày và cho uống kháng sinh như phần phòng bệnh trên với liều gấp đôi, liên tục 3 – 5 ngày.
+ Quét dọn chuồng trại sạch sẽ và sát trùng bằng Virkon 0.5% hoặc Biodin 0.33%.

4. Bệnh cúm gia cầm (H5N1)
a) Đặc điểm bệnh
- Là một bệnh cấp tính do virus gây nên có biểu hiện chủ yếu ở đường hô hấp của động vật với các triệu chứng như sốt cao, ho, mệt mỏi tòan thân, đau đầu, đau cơ, động vật non kèm theo các triệu chứng tiêu hóa như buồn nôn, tiêu chảy.

- Bệnh có tính lây lan nhanh trên phạm vi rộng và thường gây thành dịch và tử vong nhiều ở động vật non và già, lây nhiễm từ lòai này sang lòai khác và cả người.

- Do virus cúm A gây ra cho hầu hết các lòai gia thủy cầm, bệnh thường xuất hiện thể cấp tính , tỉ lệ chết cao, cúm týp A do virus H5N1 gây ra cho gà, có thể gây bệnh và làm chết người.

b) Tác nhân gây bệnh
- Virus cúm là một lọai virus có khả năng tồn tại khá lâu trong nhiều điều kiện khác nhau, nhất là ở nhiệt độ thấp, vì vậy dịch cúm thường xảy ra vào mùa lạnh.

- Trong điều kiện đông lạnh virus tồn tại khá lâu.

- Ở 22 độ C virus sống được 2 – 6 tháng.

- Trong không khí 33 độ C virus sống được 4 giờ.

- Ở nhiệt độ 60 độ C virus chết trong vòng 5 phút.

- Virus khá mẫn cảm với các lọai thuốc sát trùng gốc clo và iod cũng như chịu đựng kém với chất sát trùng mạnh như Fomol.

c) Cách lây truyền, thời kỳ ủ bệnh, thời kỳ lây lan, tính cảm nhiểm và đề kháng
- Đến nay chưa xác định được tất cả các đường lây truyền của virus cúm, nhiều khả năng virus lây gián tiếp qua đường không khí do hít phải virus dưới dạng khí dung hoặc do tiếp xúc trực tiếp với vật nuôi hay người có bệnh.

- Một nguồn lây rất quan trọng đó là các lòai chim di trú , thức ăn gia súc công ngiệp nhiễm virus cũng là nguồn lây truyền khá nguy hiểm cho các trại chăn nuôi.
Thời kì ủ bệnh cúm từ 1 – 3 ngày.

- Thú mang bệnh có thể lây truyền bệnh cho thú khác từ 3 – 5 ngày sau khi có triệu chứng bệnh cho đến khi chết hoặc nhiều ngày sau khi hết bệnh.

- Mức độ bệnh thay đổi từ khi có triệu chứng đường hô hấp đến nhẹ , trầm trọng hay dẩn đến tử vong tùy vào lòai cảm nhiễm và các yếu tố khác như tuổi, giới tính, liều gây nhiễm, môi trường hay sự cộng nhiễm của các bệnh khác.

d) Triệu chứng và bệnh tích
Ở gia cầm giảm đẻ trứng, xuất hiện triệu chứng hô hấp như thở khó , có tiếng ran, chảy nhiều nước mắt, viêm xoang, xanh tím dưới da, đặc biệt là da cổ, và mào xuất huyết, phù đầu và mặt, xù lông, tiêu chảy, rối loạn thần kinh, tỉ lệ chết cao đến 100%. Trường hợp cấp tính gà bệnh chết mà không có triệu chứng điển hình. Bệnh tích đặc trưng ở gia cầm là phổi sưng , xuất huyết và họai tử. Buồng trứng và ruột viêm, xuất huyết não và cơ tim.

e) Chuẩn đoán bệnh và biện pháp phòng bệnh
- Chẩn đóan lâm sàng chỉ là phỏng đóan. Chần đoán xác định phải phân lập virus từ dịch tiết hay phân của thú bệnh qua nuôi cấy trên phôi trứng.

- Về phương diện thú y do bệnh không có thuốc đặc trị nên phòng bệnh là biện pháp chủ yếu để giảm thiệt hại.

- Phòng bệnh bằng cách tiêu độc và cách ly là biện pháp duy nhất để giảm thiệt hại.
Trước mùa dịch các biện pháp vệ sinh tiêu độc chuồng trại là rất cần thiết để hạn chế mật số của virus gây bệnh. Tăng sức đề kháng bằng cách giảm mật độ cho gia súc uống hoặc trộn thức ăn Vitamin C và B12 để chống Stress do thức ăn và thời tiết là biện pháp tốt để giảm khả năng nhiễm bệnh của gia cầm.

- Trong mùa dịch không cho vật nuôi tiếp xúc với vật nuôi bệnh. Thường xuyên tiêu độc chuồng nuôi, phun thuốc sát trùng trong thời gian nuôi, giữa hai đợt nuôi chuồng phải được tiêu độc đúng kỹ thuật và bỏ trống, khô ít nhất 2 tuần. Tiêu độc kỷ các phương tiện ra vào trại chăn nuôi, hạn chế công nhân đi lại từ chuồng này sang chuồng khác. Hạn chế tối đa việc tham quan.

- Chống dịch: nếu xác định có nguy cơ lây nhiễm cho người thì phải tiêu diệt các vật nuôi nhiễm bệnh hay có nguy cơ nhiễm bệnh cao. Để dập tắt dịch cúm gia cầm bán kính 3 km tính từ ổ dịch được áp dụng để hủy các đàn trong khu vực. Ngưng vận chuyển, chế biến và tiêu thụ các sản phẩm từ gia cầm ngay trong vùng dịch. Tiêu độc, tẩy uế và vệ sinh nơi có dịch.

5. Bệnh bạch lỵ
a) Đặc điểm bệnh
- Bệnh Bạch lỵ còn gọi là bệnh trỉnh đích ở gà, bệnh có thể truyền qua trứng. Thông thường gà nhiễm qua đường tiêu hóa và hô hấp.

- Gà con bị bệnh nặng từ mới nở đến 2 tuần tuổi.

b) Triệu chứng
-Gà con ủ rũ, ít vận động, mắt nửa nhắm nửa mở, cánh sã, bỏ ăn, uống nước nhiều, ỉa chảy phân hôi khắm, có bọt màu trắng, có khi có lẫn máu, phân bết quanh hậu môn. Mổ khám thấy xuất huyết ở tim gan, phổi, lách.

- Gà lớn thường bị bệnh ở dạng ẩn, triệu chứng không rỏ rệt, thường chỉ thấy ỉa chảy, phân bết đích, đẻ ít, trứng méo mó.

- Trứng ấp bị nhiễm bệnh thì tỉ lệ chết phôi cao, gà con nở ra yếu, hở rốn nhiều, lòng đỏ không tiêu hết…

c) Biện pháp phòng trị
- Cần giử ấm cho gà trong 3 tuần đầu, nhất là đàn gà không có mẹ. Ta dùng bóng đèn điện 75W hoặc đèn bảo để sưởi ấm cho gà.

- Ngày đầu không cho gà ăn chỉ cho uống nước có pha Vitamin C 1g/1lít nước sạch.

- Ngày thứ 2 – 5 cho ăn thức ăn dễ tiêu như tấm nhuyễn, bột bắp trộn với hành lá hoặc tỏi bầm nhỏ, sau đó cho gà ăn thức ăn hổn hợp.

- Cho gà uống nước sạch pha kháng sinh như Ampicoli hay Enrocolistin liều 1 muỗng cà phê pha 2 lít nước cho uống liên tục 3 – 5 ngày.

- Dùng kháng sinh như Oxolinic hoặc Colitetravet liều 2 gr pha/1lít nước cho uống, đồng thời trộn ăn 4gr thuốc/1 kg thức ăn cho cả đàn ăn, liên tục 3 – 5 ngày. Những con bị bệnh tách riêng ra dùng một trong những thuốc trên pha nước bơm trực tiếp ngày 2 lần, liên tục 3 ngày.

6. Bệnh cầu trùng
a) Đặc điểm bệnh
- Chăn nuôi gà trong một thời gian dài mầm bệnh sẽ có điều kiện phát triển mạnh.

- Bệnh thường tập trung và gây thiệt hại nhiều ở gà con từ 20 – 30 ngày tuổi. Gà trưởng thành kháng bệnh tốt hơn nên thiệt hại ít hơn.

- Gà đang mắc bệnh hoặc đã lành bệnh đều thường xuyên bài thải trứng qua phân, từ đó nhiễm vào thức ăn, nước uống, dụng cụ chăn nuôi và gây bệnh cho con khác. Trứng bài thải sau 2 – 4 ngày mới có khã năng gây nhiễm và khó bị diệt bằng các loại thuốc sát trùng thông thường.

b) Triệu chứng bệnh
- Gà ủ rũ bỏ ăn uống nhiều nước, xệ cánh, xù lông, đi đứng không vững, ngoẹo đầu trên lưng, phân loãng lúc đầu màu xanh chuyển dần sang màu nâu có lẫn máu, tỉ lệ chết cao. Gà kém ăn, gầy ốm dần, đẻ giảm, rất dễ kế phát các bệnh đường ruột khác.

- Manh tràng sưng to và xuất huyết.

c) Biện pháp phòng trị
- Hằng ngày quét dọn chuồng trại sạch sẽ. Thức ăn nước uống phải sạch và đầy đủ dưỡng chất, không bị hôi, mốc.

- Trước khi nuôi cần vệ sinh thật kỹ các dụng cụ chăn nuôi, chuồng trại bằng nước sôi và để chuồng trống 1 – 2 tuần.

- Trộn vào thức ăn các loại thuốc như Anticoc, Baycox, Rigecoccin, … cho gà ăn lúc gà 10 – 12 ngày tuổi, 20 -22 ngày và sau 2 tháng. Mỗi đợt dùng thuốc trong 3 ngày liền, theo liều hướng dẫn trên bao bì.

- Dùng một trong các loại thuốc phòng trên, nhưng phải tăng liều gấp đôi, pha nước cho uống hoặc trộn vào thức ăn cho ăn liên tục 3-5 ngày.

- Khi điều trị nên kết hợp với Vitamin K và một số Vitamin nhóm B.

7. Bệnh giun đũa
Bệnh xãy ra mọi lứa tuổi gà nhất là ở gà con và gà dò và gây thiệt hại lớn nhất cho đàn gà nuôi gia đình.
a) Nguyên nhân
Trứng do giun cái sống trong ruột đẻ ra và được bài tiết theo phân ra ngoài, có khã năng hình thành ấu trùng cảm nhiễm là 5 – 25 ngày. Gà ăn phải trứng giun ở giai đoạn cảm nhiễm có lẫn trong thức ăn, nước uống vào cơ thể hoặc gà ăn giun đất có nhiễm trứng giun đũa.

b) Triệu chứng
- Gà kém ăn hoặc ăn chậm lớn hay tiêu phân lỏng, sau đó có hiện tượng thiếu máu, mào nhợt.

- Mổ khám: thấy giun trong ruột, niêm mạc sưng, tụ huyết và xuất huyết.

c) Biện pháp phòng trị
- Gà nuôi nhốt cần giữ chuồng luôn khô sạch, hàng ngày phải dọn phân cho vào hố ủ. Cần cho gà ăn uống đầy đủ, máng ăn, máng uống rửa sạch.

- Sử dụng mốt số loại thuốc sau để trị bênh cho gà:
+ Piperazin liều 200-250 mg/kg thể trọng, liên tục 2-3 ngày.
+ Tetramisol liều 40 mg/kg thể trọng.
+ Levamisol liều 20-30 mg/kg thể trọng.
+ Mebendazol liều 40 mg/kg thể trọng.

8. Bệnh hô hấp mãn tính
a) Nguyên nhân
- Do vi khuẩn Mycoplasma gallisepticum gây nên, bệnh kế phát từ những bệnh khác Khi thời tiết thay đổi như quá nóng, lạnh, gió rét, ẩm độ cao, thông thoáng kém, dinh dưỡng kém, vận chuyển gà.

- Sự truyền bệnh qua trứng từ gà mẹ.

b) Triệu chứng và bệnh tích
- Gà con và gà dò đều thở khó, khò khè, kém ăn, gấy sút; gà lớn khó thở; gà phải há mồm ra để thở, chảy nước mắt, nước mũi, gà hay vẩy mỏ, kêu toóc toóc, đầu sưng. Gà đẻ giảm đẻ, tỉ lệ đẻ 20 – 30%, trứng ấp tỉ lệ chết phôi trước khi nở tăng.

- Xác gà gầy và nhợt nhạt do thiếu máu, khí quản viêm đỏ, niêm mạc mũi và các xoang mũi sưng phù chứa đầy dịch nhớt màu vàng hay vàng xám. Phổi phù thũng, mặt phổi phủ fibrin.

c) Biện pháp phòng trị
- Cách phồng: Mua giống gà ở những cơ sở chăn nuoi tốt, vệ sinh chuồng trại tốt, thông thoáng. Dùng Tylosin, Genta-tylo, Tylosulfa, Tiamulin, CRD-Stop, một tháng sử dụng 2 lần, mỗi lần 3 ngày.

- Sử dụng một số thuốc sau để trị bênh cho gà:
+ Vaccin Nobi-vac MG (Hãng Intervet-Hà Lan): tiêm dưới da cho gà con liều 0.5 ml/con vào lúc 15 -18 ngày tuổi. Thường vaccin chỉ dùng cho đàn bố mẹ và gà đẻ vì giá đắt.
+ Tylosin, Tiamulin, Genta-tylo.
+ Genta-costrim, Tylosulfa pha nước cho uống. Cần kết hợp sử dụng Streptomycin + Penicillin.

9. Bệnh nấm phổi
a) Nguyên nhân
Bệnh gây ra do nấm Aspergillus fumigatus, do hít phải bào tử nấm từ chất độn chuồng, thức ăn. Do gà mái đẻ mắc ở thể mãn tính co thể truyền bào tử nấm sang trứng.

b) Triệu chứng
- Gà con mắc bệnh thường mệt mỏi, kém ăn, mắt lim dim, đứng tách đàn dần dần khó thở, mũi chảy ra nước nhờn, trúng độc co giật rồi chết.

- Gà lớn bệnh gầy yếu giảm cân, khát nước, gà thở nặng nhọc kho khăn, há mỏ để thở.
Phổi và túi khí có những chấm tổn thương màu trắng, vàng, xanh lá cây.Nhiều khuẩn lạt nấm hình hạt nhỏ vàng, xanh lá cây.

c) Biện pháp phòng trị
- Cách phòng bệnh: Vệ sinh chuồng trại thường xuyên, chất độn chuồng, thức ăn… tránh ẩm ướt để nấm không nhiễm và phát triển. Sát trùng chuồng trại bằng dung dịch CuSO4 0,5%. Chăm sóc nuôi dưỡng tốt.

- Điều trị: Chưa có thuốc đặc trị, có thể điều trị bằng một trong các loại thuốc sau:
+ CuSO4 pha nước cho uống, liều 0,3 – 0,5g/lít nước.
+ Iodua-kali pha nước uống, liều 1%.
+ Mycostatin 2 gram/100 kg thức ăn.
+ Nystatin 6 gram/100 kg thức ăn.
+ Vitamin A, C, B-Complex.

10. Hội chứng giảm đẻ
a) Nguyên nhân
- Bệnh do một loại virus Adenovirus.

- Bệnh lan truyền qua trứng do gà mẹ mang trùng thải virus làm lây lan phân tán bệnh.

b) Triệu chứng
Gà đang đẻ bình thường tự nhiên giảm đẻ đột ngột, tỷ lệ giảm trứng 20-30% so với bình thường, kéo dài và liên tục. Gà vẫn ăn uống bình thường không gầy ốm, chết. Vỏ trứng sần sùi, chất lượng vỏ kém.

c) Biện pháp phòng trị
Không có thuốc phòng trị đặc hiệu. Dùng vitamin, chất khoáng và chăm sóc nuôi dưỡng tốt: B-Complex, Multivit tiêm liên tục 2 – 3 ngày, Vitamin ADE, tăng cường vệ sinh chuồng trại.

11. Bệnh thiếu Vitaminn
a) Nguyên nhân
Do khẩu phần thức ăn thiếu vitamine

b) Triệu chứng
- Gà thiếu vitamin A sẽ chậm phát triển, giảm đẻ tỷ lệ nở phôi thấp. Mắt mờ, chân, da, mào khô, sừng hóa.

- Gà thiếu vitamin B1 chân yếu, đầu nghẹo, không đi được, ăn kém, gầy còm.

- Thiếu vitamin B2 hấp thụ thức ăn kém, gà chậm lớn.

- Thiếu vitamin PP (axít Nicotinic hay Nicotinamid) miệnh loét, viêm khớp, viêm ruột.

- Thiếu vitamin B12 gà thiếu máu, chậm lớn.

- Thiếu vitamin C sức đề kháng gà yếu, kém chịu nóng.

- Thiếu vitamin D xương mềm, gà đi tập tễnh, khớp xương biến dạng, gà đẻ xượng rỗng, vỏ trứng mỏng, giảm tỷ lệ đẻ.

- Thiếu vitamin E gà phù đầu, sưng xuất huyết não, gà con đi lại khó khăn, đi hay ngã hoặc đầu hay cúi giữa 2 bàn chân. Gà trống kém hoạt động, tỷ lệ nở thấp.

c) Biện pháp điều trị
Bổ sung vitamin vào thức ăn, cho uống liên tục 3 – 5ngày hay Multivit 1g/1lít nước hoặc 0,5 kg thức ăn,Vitamin ADE, B-complex,…

Chăn nuôi an toàn từ CLB gà thả vườn

thanhlam — Wed, 17 Jul 2013 17:18:48 GMT

AN TOÀN SINH HỌC

Ban đầu các hộ dân ở xã Thanh Lương chăn nuôi theo kiểu tự phát, quy mô nhỏ, lẻ. Được sự hỗ trợ của Trạm khuyến nông thị xã, Hội Nông dân xã Thanh Lương, CLB chăn nuôi gà thả vườn an toàn sinh học Thanh Bình được thành lập tháng 10-2010, với quy mô chăn nuôi 2.000-10.000 con/lứa, tổng số gà thả vườn khoảng 250 ngàn con/năm.

Hình thức chăn nuôi chủ yếu là thả dưới tán cây điều, tiêu, cao su, sầu riêng. Để đảm bảo gà nuôi đạt an toàn sinh học toàn bộ quy trình phải đạt tiêu chuẩn từ chuồng trại, giống, thức ăn của cơ sở cung cấp, kỹ thuật chăn nuôi, phòng bệnh khoa học. Vì vậy, Ban chủ nhiệm CLB đã xây dựng quy trình chung cho các thành viên cùng áp dụng. Chuồng trại thoáng mát, có hệ thống sưởi ấm cho gà con, sân vườn rộng, hệ thống máng ăn và uống bố trí hợp lý. Nền chuồng là yếu tố quan trọng nên các hộ đều sử dụng đệm lót sinh học để hạn chế ô nhiễm môi trường. Khi hết lứa, các hộ vệ sinh, sát khuẩn chuồng trại và để trống chuồng khoảng 15 ngày trước khi thả lứa mới. Giống gà CLB nuôi hiện nay là gà Minh Dư, gà nòi, có độ đồng đều cao, thịt ngon.

Ngoài vệ sinh chuồng trại, phòng bệnh bằng vắc-xin là yếu tố quyết định để chống dịch bệnh trên đàn gà của CLB. Bổ sung các loại vitamin và khoáng chất cho đàn gà khi thời tiết thay đổi, chỉ dùng kháng sinh khi cần thiết, đã làm giảm chi phí thuốc thú y trong chăn nuôi, tăng chất lượng thịt, an toàn cho người tiêu dùng.

HIỆU QUẢ TĂNG LÊN

Qua hơn 3 năm thực hiện, mô hình CLB nuôi gà thả vườn an toàn sinh học Thanh Bình đã đạt hiệu quả cao như: Khâu tổ chức của CLB có sự gắn kết thống nhất cao; có định hướng phát triển rõ ràng; có sự phân công trong quản lý giữa các thành viên; tạo được quỹ CLB với số vốn 25 triệu đồng; trên 80% thành viên chăn nuôi theo mô hình chuẩn an toàn sinh học, dần hình thành khu vực chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGap; số thành viên gia nhập tăng từ 12 lên 18 hộ. Lợi nhuận thu được tính trên 1 con gà xuất bán tăng dần qua các năm: Năm 2010, lợi nhuận trung bình chỉ 8-10 ngàn đồng/con, năm 2011 là 13-15 ngàn đồng, năm 2012 là 18-20 ngàn đồng và đến năm 2013 là 25-30 ngàn đồng/con. Thu nhập của các thành viên trong CLB đạt từ 300 đến 700 triệu đồng/năm tùy theo quy mô chăn nuôi lớn hay nhỏ.

Hoạt động của CLB chăn nuôi gà thả vườn an toàn sinh học Thanh Bình đã biết tận dụng tối đa nguồn nhân lực và điều kiện của địa phương để đạt hiệu quả kinh tế cao, góp phần tăng thu nhập trên diện tích đất canh tác, tạo ra sản phẩm an toàn, bền vững, mang lại lợi nhuận cho người chăn nuôi, doanh nghiệp, thay đổi bộ mặt nông thôn.

Cách úm gà con

thanhlam — Fri, 17 May 2013 16:00:05 GMT

1. Khẻ vỏ vào ngày thứ 21.
2. Ngay sau đó, gà con cố thoát ra khỏi vỏ.
3. Kiệt sức vì cố gắng.
4. Sau 15 phút... gà đứng lên.
5. Nó tự xù và rũ lông.
6. Vài giờ sau, lông hoàn toàn khô và bông.

Một khi lông gà đã hoàn toàn khô và bông, chúng được lấy khỏi máy ấp và đặt vào lồng úm, nơi nhiệt độ đạt xấp xỉ 35 độ C. Sau khi nở, gà con hầu như không cần ăn. Nhìn chung, chúng là những sinh vật mạnh mẽ nhưng thực sự cần một số điều kiện nhất định để tồn tại. Vậy đó là gì?

Hơi ấm và sự che chở
Gà mới nở cần nơi yên tĩnh và thông thoáng để bắt đầu cuộc sống mới. Trong tự nhiên, gà mẹ cung cấp hơi ấm và sự che chở bởi vậy, gà con ấp nhân tạo cần nguồn nhiệt để không bị lạnh và nơi an toàn để tăng trưởng. Một bóng đèn tròn đơn giản cũng đủ làm nhiệm vụ này nhưng thứ tốt nhất (ngoài gà mái) là loại đèn phát tia hồng ngoại dùng để sưởi cho gà con. Nó phát ra tia hồng ngoại sưởi ấm sàn, vách và những vật thể khác rồi những vật thể này lại tỏa nhiệt để sưởi ấm gà. Đèn hồng ngoại cũng giúp gà phát triển mạnh khỏe.

Gà được sưởi ấm bằng bóng đèn gốm (ceramic bulb). Loại đèn phát tia hồng ngoại này chỉ phát nhiệt, không phát ra ánh sáng, đảm bảo gà tăng trưởng tự nhiên và không ép gà bị thức cả ngày.

Cách tốt nhất để kiểm tra nhiệt độ là quan sát bầy gà con. Nếu chúng tụ ngay bên dưới nguồn nhiệt và kêu gấp gáp, bạn dám chắc là chúng quá lạnh, vì vậy bạn cần hạ bóng đèn xuống thấp cho đến khi chúng tản ra. Khi nhiệt độ được chỉnh đúng, gà của bạn sẽ hoạt bát và kêu ríu rít. Nếu nhiệt độ quá nóng, gà con sẽ dạt ra xa nguồn nhiệt hết mức có thể và sẽ dang và giữ cánh cách xa thân. Trong trường hợp này, bóng đèn cần được kéo lên cao cho đến khi gà hoạt bát và bắt đầu ríu rít trở lại.

Những nguồn nhiệt khác có thể là nhiên liệu như khí đốt, dầu hỏa hoặc điện. Gà thậm chí có thể được úm bằng bóng đèn thường nếu cần. Đơn giản là vậy.

Sưởi bằng bóng đèn thường.

Bóng đèn hồng ngoại này có thể nâng lên hạ xuống một cách dễ dàng.

Đèn hồng ngoại.

Để giữ gà con gần nguồn nhiệt, một số loại lồng úm có thể được sử dụng. Đó có thể đơn giản như là thùng các-tông (số lượng gà ít) cho đến các loại thùng kẽm hay thùng gỗ chuyên dụng.

Lồng úm lý tưởng nên có dạng hình tròn, không có góc nơi gà con tụ vào và chen lấn lẫn nhau.

Gà con được sưởi đủ ấm và thoải mái.

Khi gà bắt đầu tăng trưởng, lồng úm có thể được mở rộng để đủ chỗ cho chúng. Tất cả có thể được đặt trong nhà vườn hay ga-ra xe để thú săn mồi không thể xâm hại. Mùn cưa, vụn ống hút hay giấy, rêu bùn, hay cát đều có thể dùng làm lớp trải nền. Thay lớp trải khi cần thiết để giữ lồng úm sạch sẽ và khô ráo.

Thức ăn
Khi gà mới nở, chúng có đủ chất dinh dưỡng lấy từ trứng để tồn tại lâu đến hai ngày trước khi phải ăn. Thử nghiệm chứng tỏ rằng gà con được bắt đầu cho ăn sau khi nở 60 giờ có xu hướng phát triển nhanh hơn, tuy nhiên nguy cơ tử vong cao. Gà con được cho ăn 24 giờ sau khi nở không có nguy cơ tử vong và tăng trưởng tương đối chậm hơn gà được cho ăn trễ sau 60 giờ. Vì vậy, dường như chiến lược cho gà ăn sau khi nở một ngày là tốt nhất.

Bạn có thể "dạy” gà con mổ bằng cách gõ móng tay vào thức ăn và nước.

Có lẽ loại thức ăn tốt nhất (và dễ nhất) cho gà con mới nở là loại cám đặc biệt dành riêng cho chúng. Những sản phẩm này được sản xuất theo công thức để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho gà con và dễ sử dụng. Hầu hết nhãn hiệu đều được bổ sung chất kháng cầu trùng (coccidiostat) để ngăn ngừa gà không bị nhiễm bệnh và chết đột ngột. Tuy nhiên, cách an toàn nhất là bồi thêm một liều sulpha nữa.

(Lưu ý: ở một số nơi, thức ăn không được bổ sung chất này, bởi vậy hãy kiểm tra bao bì và nhà cung cấp thức ăn. Nhớ giữ nền khô ráo và tránh nuôi quá nhiều để ngăn ngừa cầu trùng bùng phát).

Bạn có thể chuộng cho gà ăn cám nấu (mash) hơn và cũng có những hiệu cám nấu chế biến sẵn. Nếu bạn muốn thúc đẩy gà tăng trưởng một chút, chẳng hạn để kịp tham dự một triển lãm quan trọng, bạn có thể trộn thêm một chút thịt vào thức ăn. Nhớ đừng cho ăn quá nhiều thứ này bằng không gà của bạn sẽ lớn quá nhanh và gặp vấn đề về xương cốt, chẳng hạn như "trẹo gối”.

Vào tuần đầu tiên, dùng khay "mở” để gà biết chỗ đựng thức ăn.

Về sau bạn có thể dùng khay thức ăn như thế này. Đảm bảo mọi con gà đều có thể ăn cùng lúc! Lưu ý: cách mỗi 5 cm lại có một thanh ngăn để gà ăn đều hơn.

Sau khoảng một tuần, bạn có thể cho gà ăn một số rau xanh bằm thật nhuyễn. Rau diếp, cỏ ba lá (clover) và cỏ linh lăng (alfalfa) là những nguồn rau xanh lý tưởng cho gà.

Nước
Gà cần nước uống sạch và mát. Điều quan trọng là đảm bảo máng nước phải nông bởi gà một ngày tuổi có thể chết đuối ở độ sâu dưới 2.5 cm. Tốt nhất, máng nước nên là loại chống tràn bởi sàn lầy lội sẽ làm phát sinh dịch bệnh, đặc biệt là cầu trùng. Đảm bảo máng nước không đặt quá gần nguồn nhiệt bởi nước ấm sẽ gây ra chứng rối loại tiêu hóa ở gà.

Tốt nhất nên bổ sung một ít đa sinh tố vào nước trong vài ngày đầu tiên để gà có sức. Một số người nuôi gà cảnh còn đưa cả kháng sinh vào nước uống chẳng hạn như sulpha và Tylan. Việc này có thể ngăn ngừa dịch cầu trùng và cảm cúm, dẫu vậy phải hết sức cẩn trọng khi dùng. Dùng quá liều sẽ ngăn cản gà con phát triển sự miễn dịch tự nhiên, điều khiến nó dễ mắc bệnh về sau một khi thuốc đã hết hiệu lực.

Một đế đơn giản bằng lưới kẽm uốn góc được dùng để nâng máng nước, nhờ vậy mà gà không làm đổ và văng nước ra hoặc rơi dăm bào vô.

Sau cùng, hãy nhớ rằng với loài nào cũng vậy, sự nhẹ nhàng và tình yêu thương là chìa khóa trong việc nuôi dưỡng từ khi mới ra đời cho đến lúc trưởng thành

CÂY THUỐC THƯỜNG SỬ DỤNG PHÒNG TRỊ BỆNH TRONG CHĂN NUÔI HEO GÀ

thanhlam — Sat, 11 May 2013 16:49:16 GMT

Việt Nam có nhiều loại cây cỏ chứa các hoạt chất có khả năng kháng khuẩn đã được dân gian sử dụng từ lâu đời.

Hành, hẹ, tỏi, gừng, nghệ, mơ lông, sảlà những gia vị quen thuộc trong đời sống chúng ta. Chúng cũng là những kháng sinh thực vật đã được dân gian sử dụng phòng trị nhiều bệnh ở trâu bò, heo và gà. Hành từ xưa đã được dân gian trộn vào thức ăn gà vịt con để phòng bệnh. Khoa học kỹ thuật tiến bộ đã khám phá allicin trong hành,một chất kháng sinh tự nhiên rất mạnh, mạnh hơn pencillin. Cũng giống hành, tỏichứaallicin có hoạt tính kháng khuẩn. Allicin tinh khiết phổ kháng khuẩn rộng với vi khuẩn gram dương lẫn gram âm, bao gồm E. coli sinh độc tố ruột (ETEC: EnterotoxigenicEscherichia coli) đa kháng thuốc, tụ cầu vàng đề kháng methicillin (MRSA: Methicillin Resistant Staphylococcus aureus), kháng nấm đặc biệt là Candida albicans, kháng với Entamoeba histolytica vàGiardia lamblia nên thường được dùng trị bệnh lỵ do amip trên người, bệnh tiêu chảy do vi khuẩn và đóng dấu trên heo, bệnh thương hàn, viêm phế quản, cúm, hoặc rửa vết thương. Nước ép tỏi được dùng cho gà uống để phòng, chữa bệnh cúm và trộn vào thức ăn heo trị tiêu chảy rất hiệu quả.Lá và củ hẹtác dụng kháng khuẩnmạnh đối với nhiều loại vi khuẩn như trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruguinosa), thương hàn, lỵ, …do chất odorinvàtính kháng khuẩn của hẹ khá bền vững. Củ nghệchứa curcuminđóng vai trò quan trọng trong kích thích hệ miễn dịch,là chất chống oxy hoá, kháng khuẩn vàkháng viêm. Dây Mơ lông(Dây Mơ tròn, Thối thịt, Ngưu bì đống, Mơ tam thể)chứaalkaloid peaderin αvà β,thường được sử dụng trị viêm ruột do lỵ trực trùng (Shigella dysenteriae) và bôi ngoài da trị eczema trên da heo. Sả,thành phần chủ yếu là geraniola và citronelola, được dùng trị tiêu chảy, ho. Gừngchứagingerol ngoài tác dụng kích thích nhu động ruột, giải nhiệt còn có tính kháng khuẩn.

Ngoài ra còn nhiều cây cỏ quen thuộc khác cũng được sử dụng trong điều trị khá phổ biến như trầu khôngđược dùng trị tiêu chảy, phỏng, rửa vết thương do có tác dụng ức chế vi khuẩn rất mạnh.Sâm đại hành phối hợp vớivú sữa đấttrị heo tiêu chảy kết hợp kiết lỵ.Xuân hoađược dùng trị tiêu chảy cho heo và toi gà hiệu quả. Rau sam, rau mương, rau dừa nước, lá bàng được dùng trị tiêu chảy heo con.

Dân gian dùng cây thuốc trong phòng trị bệnh cho gia súc gia cầm dựa theo kinh nghiệm. Gần đây nhiều thí nghiệm đã được thực hiện để xác định hiệu quả phòng trị bệnh của các cây thuốc này.

Lâm Minh Thuận (2006) trộn bột gừng, tỏi và nghệ vào thức ăn không những giúp gà nuôi tăng sức đề kháng, tăng trọng lượng mà còn làm tăng tỷ lệ đẻ trứng. Tỏi, nghệ bổ sung vào khẩu phần heo thịt giúp giảm tỉ lệ tiêu chảy và ho, giảm tổn thương nhu mô phổi, giúp tăng trọng tốt (Nguyễn Thị Kim Loan, 2010).

Xuân Hoa,từ năm 2003 đã được Huỳnh Kim Diệu (Đại học Cần Thơ) áp dụng trong việc phòng trị tiêu chảy heo con theo mẹ và sau cai sữa rất hiệu quả, tương đương với các kháng sinh (như norfloxacin phối hợp với gentamicin, colistin và trimethoprim; trimethoprim phối hợp sulfamethoxazole; apramycin phối hợp colistin và trimethoprim). Để phòng tiêu chảy heo con, có thể trộn bột lá xuân hoa vào thức ăn heo mẹ như dạng thức ăn bổ sung, hiệu quả tương đương với chủng ngừa vắc-xin phòng tiêu chảy. Như kháng sinh, chất kháng khuẩn trong xuân hoa cũng giúp kích thích tăng trọng nếu được trộn vào thức ăn cho heo.

Ngoài những cây cỏ thường được sử dụng trên, còn nhiều bài thuốc từ lâu đời đã được dân gian sử dụng và có hiệu quả trong thực tế điều trị vật nuôi. Cụ thể như:

TRỊ BỆNH HEO

Đối với heo, cây thuốc đượcsắc cho uống hoặc trộn trong thức ăn.

Bệnh đóng dấu

- Lá bồ công anh (1 nắm) + lá vòi voi (1 nắm)

- Lá kim ngân (80g) + cam thảo (20g)

- Lá tía tô (50g) + chu sa (5cm) + sắn dây (20 cm) + hoạt thạch (40g) + cam thảo (4g)

Bệnh đậu

Bôi ngoài

- Ích mẫu (100g) + kim ngân (100g)+ lá xoan (80g) + lá khế (80g) + lá chùm ruột (80g) + lá ngãi cứu (60g) sắc cô lại, bỏ bã

- Lá trầu không (1 nắm) vò xát lên mình

- Lá kinh giới: rang vàng trộn giấm và 1 chút muối xát lên mình

Uống

- Cây chó đẻ (20g) + kim ngân (16g) + kinh giới (16g) + cam thảo đất (16g)

- Dây kim ngân (50-100g)+ lá kinh giới (50-100g)

- Lá cỏ mực (50g)+ cỏ mần trầu (50g)+ rễ cây dứa dại (50g) + lá mãnh cọng (50g)

Bệnh tiêu chảy

Trị tiêu chảy phân trắng heo con

- Cây ba chẽ (20g) + chó đẻ răng cưa (30g) + lá hẹ (30g) + hương nhu (16g)

- Lá lốt (30g) + ngãi cứu (20g) + lá sả (30g) + lá xoài (20g)

- Lá chùm ngây (50g) + rau diếp cá (50g) + lá tràm (16g) + lá vối (20g)

- Rễ cỏ xước khô (500g) + gừng tươi (50g)

- Gừng (2g) + tỏi (5g) + lá đu đủ (10g)

Trị kiết lỵ

- Lá cây ô rô (200g) + đọt ổi (50g)

- Lá mơ lông (300g) + củ cây gai (100g)

- Rau sam tươi (100g) + cỏ sữa tươi (100g) + cỏ mực (20g)

Bệnh Phó Thương hàn

Phòng bệnh

- Lá lốt (50g) + lá xoài (20g)

- Lá ngãi cứu (30g) + lá sả (50g)

Trị bệnh

- Xuyên tâm liên (16g) + kim ngân (12g) + trắc bá diệp (16g) + ngãi cứu (12g)

- Lá lốt (20g) + lá móng (16g) + lá sả (30g) + lá thông (16g)

- Lá sen cạn (20g) + cây chó đẻ (50g) + lá tràm (20g) + tô mộc (12g)

- Kinh giới (12g) + táo (5 trái) + quế chi (10g) + gừng sống (10g)

Bệnh Tụ huyết trùng

Phòng bệnh

- Kim ngân (20g) + mã đề (50g)

- Diếp cá (100g) + rau ngót (50g)

Tri bệnh

- Cỏ mực (16g) + xuyên tâm liên (16g) + tang bạch bì (12g) + lá kim giao (12g) + quyển bá xanh lục (16g) + ý dĩ (12g)

- Tỏi (50g) + cam thảo (30g)

Bệnh suyễn heo (bệnh viêm phổi địa phương do Mycoplasma hyopneumoniae)

-Dành dành (10g) + lá bạc hà (6g) + cam thảo (5g) + lúa chùm mễ (1 bông)

- Lá khuynh diệp (50g)

TRỊ BỆNH GÀ

Đối với gà, cây thuốcđượcsắc cho uống hoặc trộn vào thức ăn. Liều lượng nêu dưới đây thường được dùng cho 10 gà lớn, 20 gà giò hoặc 40 gà con theo mẹ.

Bệnh bạch lỵdo Salmonella pullorum

Lá lốt (16g) + ngãi cứu (16g) + lá xoài (12g) + lá trầu không (12g)

Bệnh hô hấp mãn tính (CRD)

Ba chẽ (20g) + ké đầu ngựa (12g) + trắc bá diệp (16g)+hương nhu (16g)+lá nha đam (12g) Dịch tả gà (Newcastle)

Các thảo dược sau được dùng phòng bệnh tương đối hiệu quả:

- Rễ cây lốt (20g) + gừng khô (15g) + gừng tươi (1 củ to) + xương truật (15g)

- Lá tía tô (15g) + xương bồ (10g) + hoàng nàn chế (15g)+ bạc hà (10g)+ hương phụ (10g)

- Sa nhân (10g) + chỉ xác (10g) + nhục đậu khấu (15g) + quế chi (5g) + hoàng liên (20g) + lô hội (2g)

-Trắc bá diệp (16g) + nọc sởi (16g) + chút chít (16g) + hoàng đằng (12g)

- Hoa kinh giới (50g)+lá tía tô (25g)+kim ngân hoa (25g)+liên kiều (25g)+bạc hà (25g)

Bệnh toi gà(tụ huyết trùng)

Than gỗ (3 cục bằng ngón tay) + gừng sống (3 lát) + tiêu hột (8 hột) + tỏi (3 tép)

Bên cạnh đó, vịt bị toi dùng lá ngãi cứu + hương nhu đốt xông đầu hướng gió cho vịt và xông thuốc nhiều lần trong thời gian có dịch cũng cho hiệu quả tốt.

Trong cây thuốc, hoạt tính kháng khuẩn thường không chỉ một chất mà gồm nhiều chất hỗ trợ nhau nên là một kiểu phối hợp kháng sinh tốt. Do đó, theo Bùi Thị Tho (2003), tỏi và hẹ đã được thí nghiệm cho thấy tính kháng khuẩn cao, không bị kháng thuốc trong tự nhiên và không bị kháng thuốc chéo như các kháng sinh tân dược.

Ở Việt Nam, nguồn cây thuốc phong phú và đã cho thấy có hiệu quả trong phòng trị bệnh gia súc gia cầm, lại ít độc tính. Sử dụng cây thuốc phòng trị cho gia súc gia cầm thay thế kháng sinh (đặc biệt trong phòng bệnh và có khả năng kích thích tăng trưởng) sẽ giảm được giá thành, tạo thực phẩm sạchvà an toàn. Theo Đỗ Tất Lợi (2003) và Võ Văn Chi (1999), các cây thuốcđược sử dụng điều trị, ngoài hoạt tính kháng khuẩn còn có tác dụng chống oxy hóa, kích thích chức năng miễn dịch, tăng cường hoạt độngtiêu hoá, hấp thu các chất dinh dưỡng, giúp cho quá trình trao đổi chất được điều hoà và cân bằng. Do đó cây thuốc cần được nghiên cứu và khai thác ứng dụng trong chăn nuôi nhiều hơn nữa.

NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI NUÔI GÀ CON Ở TUẦN ĐẦU

thanhlam — Sat, 11 May 2013 16:39:06 GMT

Trong tuần đầu, gà con có tốc độ sinh trưởng cao nhất nên nhu cầu dinh dưỡng cao nhưng do kích thước và chức năng hệ tiêu hóa chưa hoàn chỉnh. Vì thế, thức ăn gà con phải có chất lượng cao, đủ và cân bằng axit amin giới hạn như lysin, methionin, đặc biệt các vitamin nhất là vitamin A.

Phôi gia cầm phát triển ngoài cơ thể mẹ nên chất lượng đàn giống, trứng giống sẽ quyết định chất lượng con giống. Đàn gà mẹ được chủng ngừa tốt đàn con sẽ có kháng thể mẹ truyền qua lòng đỏ trứng để chống lại bệnh truyền nhiễm như Newcastle, đậu, gumboro và viêm thanh khí quản truyền nhiễm… Do đó, để gà có mức sinh trưởng cao đúng với tiềm năng di truyền của từng giống, sức sống cao, người chăn nuôi cần tạo mọi điều kiện để gà con thích nghi nhanh chóng với môi trường bên ngoài.

CHỌN CON GIỐNG TỐT

Cần xác định mục tiêu chăn nuôi rõ ràng để chọn con giống phù hợp với sản phẩm dự kiến. Nếu sản xuất trứng ăn, nhà chăn nuôi phải mua gà mái chuyên trứng như gà Isa Brown, Babcob. Có 2 lựa chọn khi nuôi gà thịt. Nuôi gà thịt công nghiệp thì chọn gà AA, Cobb, thời gian nuôi ngắn, xuất chuồng lúc 5 - 6 tuần tuổi. Nuôi gà thịt lông màu như lương phượng, tam hoàng, thời gian nuôi khoảng 9 – 10 tuần, cần có hợp đồng tiêu thụ chắc chắn.

Hình 1.Gà con 1 ngày tuổi

Con giống phải được mua từ những cơ sở giống có uy tín, trại giống phải đạt tiêu chuẩn theo quy định. Điều quan trọng nhất là con giống phải được ấp từ trứng của đàn gà giống đạt tiêu chuẩn giống, khỏe mạnh, được nuôi dưỡng hợp lý. Gà con phải đồng đều, di chuyển nhanh nhẹn, đạt tiêu chuẩn loại I, mắt to và sáng, mỏ to vừa phải, chắc chắn, chân vững chắc không dị tật, lông khô óng ánh, màng da chân bóng, không bị bết lông, không hở rốn, bụng mềm cân đối.

Loại bỏ những con quá nhỏ, lông xơ xác, hở rốn, da chân khô và nhăn, chảy nước mũi nước mắt. Để thành công trong chăn nuôi, trước khi mua gà con phải nắm được các thông tin về nguồn gốc đàn gà, uy tín của trại giống và nắm vững đặc tính năng suất của đàn gà sắp nuôi. Tuyệt đối không mua gà giống trôi nổi, không rõ nguồn gốc.

Trọng lượng ở 1 ngày tuổi: gà hướng trứng từ 38 gam, gà hướng thịt từ 40 gam trở lên.

CHUỒNG TRẠI VA TRANG THIẾT BỊ

Trước khi bắt gà con phải chuẩn bị chuồng úm để sưởi ấm chu đáo. Chuồng phải được dọn vệ sinh, sát trùng và để trống ít nhất 3 tuần trước khi nuôi đợt mới. Chuồng úm gà con nên bố trí ở đầu hướng gió, cách ly xa chuồng gà trưởng thành để tránh lây lan bệnh từ gà lớn sang gà con. Nơi nuôi gà con phải đảm bảo khô ráo, tránh mưa tạt, gió lùa, an toàn, tránh chó, mèo, chuột gây hại gà con.

Nếu úm trong lồng phải sửa chữa những chỗ bị hỏng, lưới rách được thay để tránh tổn thương cho gà con. Sàn lồng úm gà con phẳng bằng lưới, kích thước mắt lưới khoảng 1 cm sao cho chân gà không bị lọt và không đọng phân. Những ngày đầu nên trải giấy xốp nhằm giúp gà tập ăn, vừa giữ ấm cho gà và tránh gió lùa từ dưới lên. Sau 3 - 4 ngày, gà con đã cứng cáp có thể bỏ giấy lót sàn. Nếu trời lạnh hoặc ban đêm, chung quanh lồng úm cần được che kín trong tuần đầu để giữ nhiệt. Nguồn nhiệt bố trí ở 1 phần lồng tạo chênh lệch nhiệt độ trong lồng úm. Úm trong lồng nên chia thành đàn nhỏ, tối đa 200 gà, nhằm tránh gà túm tụm lại khi mất điện hoặc khi bị lạnh gây đè chết. Dùng lồng úm gà con sẽ tiết kiệm được diện tích chuồng, tiết kiệm năng lượng sưởi ấm, dễ kiểm soát bệnh cầu trùng.

Nếu úm trên nền phải chuẩn bị chất độn chuồng khô, sạch, an toàn cho gà con, chất độn chuồng mềm, xốp. Nếu lót sàn bằng trấu thì trong những ngày đầu nên trải giấy, tránh gà con ăn phải chất độn chuồng hoặc cạnh sắc của trấu gây nứt chân gà. Úm nền cũng phải chia thành các ô nhỏ khoảng 300 con mỗi chụp úm nhằm tránh gà dồn lại, gây chết do đè lên nhau khi mất điện hoặc khi lạnh, tránh tình trạng gà con đi lạc xa không tìm thấy nguồn nhiệt nên bị lạnh.

Bảng 1.Nhiệt độ, ẩm độ trong chuồng úm gà con

Tuần tuổi	Nhiệt độ dưới đèn (%)	Nhiệt độ chuồng (^oC)	Ẩm độ (%)
1	33 – 35	27 – 29	60 - 75
2	31 – 33	25 – 27	60 -75
3	29 – 31	23 – 25	60 -75
4	27 – 29	24 – 25	60 -75

Với điều kiện khí hậu nước ta thường phải úm gà trong 3 tuần về mùa đông, 2 tuần về mùa hè. Những nơi khí hậu nóng chỉ cần sưởi ấm cho gà trong tuần đầu, sang tuần thứ 2 chỉ cần sưởi ấm vào ban đêm và khi trời mưa gió nhiệt độ xuống thấp dưới 27⁰C.

Máng ăn:trong 1 - 2 ngày đầu, cho gà tập ăn trên khay hoặc trên giấy trải ở nền chuồng, sau đó cho ăn bằng máng dài hoặc tròn. Chiều cao thành máng khoảng 5 cm, có gờ để gà con không bới làm rơi vãi hoặc bẩn thức ăn. Tùy theo số lượng gà nuôi, máng ăn phải đảm bảo đạt 5 cm/con.

Máng uống:phải bố trí đủ, cấu trúc máng phù hợp với gà con, độ cao máng sao cho gà con uống được nước mà không bị ướt lông cổ. Nước uống phải đảm bảo sạch và tiết kiệm được nước. Nếu dùng núm uống phải tập cho gà con uống nước trong những giờ đầu bằng cách đưa mỏ gà vào núm uống để gà có thể uống nước, chỉ cần tập cho khoảng 30 – 40 % số gà là chúng sẽ bắt chước nhau. Trong những giờ đầu phải quan sát và đánh giá gà con tiếp cận được thức ăn và nước uống thuận tiện không.

Máng ăn và máng uống bố trí đủ gần sao cho gà con không phải di chuyển quá 0,5 m để ăn và uống.

THỨC ĂN

Tùy theo giống gà có tốc độ sinh trưởng khác nhau mà nhu cầu dinh dưỡng trong những tuần đầu khác nhau. Gà thịt nặng cân có tốc độ sinh trưởng cao nên trong 2 tuần đầu có nhu cầu protein cao (22 – 23 %), sau đó giảm dần. Những giống gà chuyên trứng nhẹ cân có tốc độ tăng trọng thấp hơn nên thức ăn khởi đầu chỉ cần mức protein 20 – 21 %, sau 4 tuần mức protein trong thức ăn giảm dần. Gà con mới nở thường bị thiếu vitamin A nên trong tuần đầu phải cung cấp lượng vitamin A khoảng 2000 IU/ con, với liều cao như vậy gà con có thể dự trữ trong gan và trong mô mỡ. Trong ngày đầu cho gà tập ăn trên khay bằng bắp hoặc tấm để gà con quen với việc mổ thức ăn và tiêu nhanh lòng đỏ trong ổ bụng. Trong 3 tuần đầu cho ăn tự do suốt ngày đêm, như vậy gà con có thể nhận lượng thức ăn tối đa mà chúng có thể nhận để kích thích sự phát triển bộ máy tiêu hóa.

Gà con tiêu thụ lượng thức ăn ít nên thức ăn gà con trong những tuần đầu có hàm lượng chất dinh dưỡng cao nhằm đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu dinh dưỡng của chúng. Mặt khác phải cấp thức ăn nhiều lần trong ngày, để gà con luôn được ăn thức ăn mới, tránh làm bẩn hoặc hỏng thức ăn.

Bảng 2. Nhu cầu dinh dưỡng cho gà con trong 2 tuần đầu

Chất dinh dưỡng	Gà thịt công nghiệp	Gà thịt lông màu	Gà hậu bị trứng
ME (Kcal)	3000	3000	3000
Protein thô(%)	22	20	20
Ca (%)	1,1	1,0	1,0
P hữu dụng(%)	0,6	0,6	0,6
Lysin (%)	1,2	1,0	1,0
Methionin (%)	0,5 – 0,6	0,4-0,5	0,4-0,5

CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG

Nhiệt độ úm gà con trong tuần đầu từ 33 - 35⁰C dưới chụp úm, sau đó mỗi tuần giảm 2⁰C. Khi trời lạnh phải bật thiết bị úm trước sao cho nhiệt độ chuồng úm đủ nhiệt khi thả gà con. Quan sát sự phân bố của gà con trong chuồng để đánh giá tình trạng nhiệt. Nếu gà phân tán đều trong chuồng, gà con sởn sơ, nhanh nhẹn là nhiệt độ đạt tối ưu, khi đó gà con ăn nhiều, khỏe và lớn nhanh. Nếu gà con nằm túm tụm dưới nguồn nhiệt, ăn ít, uống nước ít là gà bị lạnh, cần tăng nhiệt độ. Nếu gà nằm túm tụm ở góc chuồng xa nguồn nhiệt, gà há mỏ thở nhanh, ăn ít, uống nước nhiều là do nhiệt độ quá nóng, cần giảm nhiệt độ. Chuồng nuôi gà con phải đảm bảo khô, ấm và thoáng.

Ẩm độ trong chuồng úm gà con tốt nhất ở khoảng 55 – 75 %, với mức ẩm độ này hơi nước trong phân bay nhanh, nên phân khô, gà khỏe mạnh.

Chế độ chiếu sángcho gà con rất quan trọng. Ánh sáng cần để gà nhận biết và lấy thức ăn. Gà con trong tuần đầu cần chiếu sáng 23 giờ mỗi ngày, sau đó mỗi tuần giảm 2 - 3 giờ chiếu sáng mỗi ngày cho đến khi thời gian chiếu sáng còn 12 giờ/ngày và ổn định suốt trong thời kỳ sinh trưởng. Cường độ chiếu sáng cho gà con khoảng 3,5 - 4 W/m²(20 lux), vừa đủ cho gà nhìn thấy thức ăn là đủ, ánh sáng trắng hoặc màu vàng cam nhẹ thích hợp cho gà con.

Mật độ úm gà con có xu hướng cao nhằm tiết kiệm năng lượng sưởi ấm và tận dụng chuồng một cách hiệu quả nhưng vẫn phải đảm bảo điều kiện tiểu khí hậu trong chuồng. Úm trong lồng 2 tuần đầu có thể 50 gà/m², sau đó giảm dần. Mật độ thích hợp khi úm ở chuồng nền là 25 - 30 gà/m².

Gà con hướng trứngnên cắt mỏ để tránh hiện tượng cắn mổ nhau, bới thức ăn làm rơi vãi láng phí thức ăn, đảm bảo gà con phát triển đồng đều. Nên cắt mỏ gà lần đầu vào lúc 10 - 21 ngày tuổi. Gà được cắt mỏ trên khoảng 1/3 từ ngoài vào, mỏ dưới chỉ đốt nóng đầu mỏ để hạn chế phát triển. Cắt mỏ sớm vào những ngày đầu không có lợi vì gà con rất khó uống nước và việc tập ăn cũng gặp trở ngại, thao tác khó nên dễ bỏ sót, mỏ nhanh chóng phát triển nên phải cắt lại trong khoảng thời gian ngắn. Thiết bị cắt mỏ với lưỡi dao được nung nóng nên vừa cắt mỏ vừa đốt vết cắt để bịt những mạch máu tránh chảy máu. Lưỡi dao phải bén để vết cắt gọn, không gây dập mỏ gà con. Cắt mỏ không đúng quy cách sẽ gây chảy máu hoặc dập mỏ. Sau khi cắt mỏ, nên tăng mực nước và thức ăn trong máng nhằm tránh đau cho gà.

Cắt móng, đeo sốđánh dấu gà giống trước khi thả gà vào chuồng được thực hiện theo chương trình giống.

Quy trình phòng bệnh: trong 3 ngày đầu cho uống kháng sinh phòng một số bệnh do vi khuẩn như bệnh thương hàn, bệnh hô hấp mãn tính (CRD), viêm rốn và bệnh do E. coli. Thuốc được hòa vào nước uống, nên xen kẽ bổ xung vitamin ADE và B complex. Trước khi cho uống thuốc nên cho gà khát khoảng 2 – 3 giờ. Nước có pha kháng sinh hoặc vitamin nên tính toán sao cho đủ lượng uống trong vòng 20 – 30 phút, sau đó cho uống nước thường. Nếu gà con hở rốn hoặc còn dây rốn phải cắt bỏ và sát trùng rốn bằng cồn iot 0,5 % hoặc xanh metylen 1 %. Vắc-xin phòng bệnh Marek tiêm lúc 1 ngày tuổi cho những đàn gà nuôi trên 12 tuần như gà đẻ trứng, gà giống hoặc gà nuôi thịt 14 - 16 tuần như gà nagoya, tam hoàng. Phòng bệnh Newcastle, Gumboro và bệnh đậu bằng vacxin theo quy trình.

Ngày tuổi	Phòng bệnh	Đường cấp
1	Marek	Tiêm dưới da cổ*
5	Gumboro	Nhỏ mắt
7	Newcastle	Nhỏ mắt

Gà thịt công nghiệp nuôi 5 – 6 tuần có thể không cần chủng. Hiện nay có nhiều loại vắc-xin phòng bệnh Gumboro và Newcastle phối hợp với một vài loại bệnh khác, cho nên tùy điều kiện thực tế mà chọn loại vắc-xin phù hợp nhất.

Bài viết đã được UV-Việt Nam mua tác quyền từ tác giả.

Bất cứ hình thức sao chép nào đều phải có trích dẫn nguồn từ UV-Việt Nam.

Bệnh bạch lỵ gà (Pulorum disease )

thanhlam — Thu, 18 Apr 2013 01:49:01 GMT

Nguyên nhân và đặc điểm chung của bệnh.

Bệnh bạch lỵ gà là một bệnh nhiễm trùng truyền nhiễm do Samonella pullorum gây nên, thường nhiễm cho gà con. Đặc điểm của bệnh gây gà ỉa phân trắng đục như vôi, nên gọi là "bạch lỵ". Gà con mắc bệnh thường chết tới 70-80%. Nếu trong thức ăn lại thiếu vitamin, nhất là B1 sẽ gây chết tới 100%. Nhiều vùng chăn nuôi gà coi đây là một bệnh nguy hiểm, làm cản trở đến phát triển chăn nuôi.

Đối với gà trưởng thành mắc bệnh bạch lỵ (phân trắng) gọi là bệnh thương hàn gà, do Samonella gallinarum gây nên. Gà mái đẻ mắc bệnh, trứng nở, gà con sẽ mang bệnh bạch lỵ.

Vì vậy, trên thực tế hai bệnh này, coi như là một bệnh bạch lỵ do hai loại vi khuẩn pullorum và gallinarum gây nên.

Từ đó, sự nhiễm trùng gây bệnh mang tính di truyền là phương thức truyền bệnh phổ biến, mang tính truyền nhiễm dai dẳng, lưu hành trong từng địa phương.

Gà là loại cảm thụ bệnh mạnh nhất, gà con mới nở vài ngày tuổi thường mắc bệnh nhiều hơn cả. Gà trưởng thành ít mắc và mắc ở thể mạn tính, trở thành những ổ chứa vi khuẩn. Gà tây, gà gô, vịt con, ngỗng con có thể mắc bệnh này.

Gà trống khi giao phối với gà mái mắc bệnh sẽ truyền bệnh cho nhiều gà mái khác.

Triệu chứng

- Gà con mắc bệnh, đứng một chỗ, buồn rầu kêu "chiếp chiếp" liên tục, kém ăn, đi lảo đảo, lông tơ khô, dựng đứng, mắt nhắm, niêm mạc mắt, mào, yếm đều nhợt nhạt. Phân lúc đầu xanh nhạt, sau trắng, đặc, cứng nhưvôi, có khi lẫn tia máu, phân khô bao quanh và bịt chặt lỗ đít làm gà không ỉa được. Kéo dài vài ngày thì chết, nhiều khi còn thấy gà con biểu hiện đau, sưng khớp, què.

- Gà trưởng thành, thường mắc chủ yếu ở thể mạn tính, gà mái sẽ đẻ thưa, sau ngừng hẳn do buồng trứng bị viêm, nếu viêm nặng buồng trứng sẽ vỡ gây viêm xoang bụng gà sẽ chết.

Biện pháp phòng trị

- Phòng bệnh

+ Thường xuyên dọn vệ sinh, thay độn chuồng, dùng nước vôi 10% tiêu độc.

+ Máng ăn, máng uống, dùng xút 3% để rửa, sau dội lại bằng nước sôi.

+ Tiêu độc lò ấp hoặc phòng ấp, cần dùng formol và thuốc tím (MnO4K2) theo tỷ lệ 2g formol và 1,5g thuốc tím, trộn vào nhau để hơi formol bay ra khử trùng cho một mét khối không khí. Hoặc có thể để formol bốc hơi trong lò ấp mỗi tháng 1 lần kéo dài từ 30-60 phút.

+ Kiểm tra máu gà mái để phát hiện bệnh, cứ 6 tháng một lần, nếu cần, gửi máu gà mái trong đàn nghi có bệnh về phòng chẩn đoán thú y trung ương kiểm tra. Nếu có bệnh, tiêu diệt và vệ sinh tiêu độc chuồng trại, rồi mới nhập gà mái khác.

- Điều trị:

Có thể dùng một trong các loại thuốc sau:

+ Chloramphénicol (Tyfomycine) pha nước tỷ lệ một phần vạn đến hai phần vạn (từ 1/10.000 đến 2/10.000) cho gà con uống tự do trong một tuần.

- Sulfamérazine (hoặc Sulfaméthazine) cho uống tự do từ 1-2 ngày.

- Tetracycline và Nitrofurazolidon, mỗi thứ 25g trộn trong 10kg thức ăn hỗn hợp cho gà ăn tự do 5 ngày rồi nghỉ, mỗi tháng 1 lần.

Ngoài ra, còn nhiều thứ thuốc khác như Néomycine, Ampicolifort... đều có hiệu quả phòng và trị bệnh này, trước khi sử dụng đọc kỹ lời chỉ dẫn ở nhãn thuốc.

Nguồn: KT nuôi gà thả vườn trong gia đình

Dùng nước tỏi phòng chữa bệnh cúm gà

thanhlam — Thu, 18 Apr 2013 01:43:58 GMT

Nhiều hộ nuôi gà tại xã Bình Nhâm, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương đang sử dụng nước tỏi cho gà uống để phòng, chữa bệnh cúm rất hữu hiệu.

Người nuôi cho gà uống nước tỏi thường xuyên mỗi ngày, nước tỏi dùng cho gà uống là nước được vắt ra từ củ tỏi đã được xay. Người nuôi gà chọn những củ tỏi to, lột bỏ vỏ bên ngoài, bỏ vào cói xay nhiển, rồi dùng vải bọc lại, vắt lấy nước cốt.

Đổ nước tỏi này vào máng cho gà tự tìm đến uống đối với gà còn mạnh khoẻ.

Riêng trường hợp gà có bệnh thì phải dùng biện pháp thủ công là đổ nước tỏi vào miệng cho gà uống. Cách làm này tuy có tốn nhiều công sức nhưng người nuôi gà đảm bảo được an toàn phòng chống bệnh cúm gà.

Theo kinh nghiệm của các hộ nuôi gà ở xã Bình Nhâm, một trại nuôi 6.000 con gà phải cần đến 27 kg củ tỏi xay, vắt lấy nước cho uống. Cứ như thế gà uống hết nước thì xay tỏi cho uống tiếp khi nào hết dịch bệnh mới thôi.

Nhờ cho gà uống nước tỏi đến nay, tổng đàn gà tại xã Bình Nhâm khoảng 30.000 con, vẫn chưa hề xảy ra dịch bệnh. Thấy được hiệu quả tiện ích của cách làm này nên có nhiều người nuôi gà ở các địa phương khác đến Bình Nhâm học tập kinh nghiệm.

TTXVN - B.T.V - (13/02/2004)

BỆNH GUMBORO

thanhlam — Thu, 18 Apr 2013 01:34:21 GMT

NGUYÊN NHÂN: Do Birnavirus gây ra, đặc trưng bởi sự phá huỷ túi Fabricius . Mầm bệnh có thể sống hàng tháng trong chuồng trại, hàng tuần trong nước uống, thức ăn, phân.

Lứa tuổi gà mắc bệnh cao nhất là từ 3 - 6 tuần tuổi, gà nhỏ hơn có thể mắc bệnh ở thể tiềm ẩn, không biểu hiện triệu chứng, nhưng ảnh hưởng rất quan trọng vì nó làm ức chế miễn dịch, gà dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn khác..

TRIỆU CHỨNG: Thời gian nung bệnh từ 2 - 3 ngày, bệnh xảy ra thình lình, gà bệnh suy nhược, ủ rũ, lông xù, đi loạng choạng, tiêu chảy, phân có màu trắng xám, xanh lá cây, có nhiều nước, gà thường quay đầu lại mổ vào hậu môn, hậu môn dính đầy phân, gà bỏ ăn, suy nhược trầm trọng, và có thể chết. Tỉ lệ gà mắc bệnh có thể lên đến 100% .

Gà bắt đầu chết từ ngày thứ 3 sau khi phát bệnh, tỉ lệ chết tăng nhanh, sau 5 - 7 ngày thì ngưng, những con còn sống sót khỏi bệnh. Tỉ lệ chết thường thấp, nhưng nếu điều kiện chăn nuôi kém tỉ lệ chết có thể lên đến 30% hoặc cao hơn.

Bệnh tích

Cơ ngực và cơ đùi xuất huyết thành từng vệt dài, nơi tiếp xúc giữa dạ dày tuyến và dạ dày cơ bị xuất huyết. Niêm mạc ruột bị tăng tiết dịch. Lách có thể hơi sưng, có những chấm xám nhỏ trên bề mặt

Bệnh tích điển hình của bệnh tập trung ở túi Fabricius: Ngày thứ ba sau khi nhiễm trùng, túi Fabricius bắt đầu tăng kích thước, thủy thủng và có màu đỏ, bề mặt phủ một lớp gelatin, có thể xuất huyết. Ngày thứ 4, túi Fabricius tăng gấp đôi về kích thước và trọng lượng, sau đó bắt đầu teo dần. Ngày thứ 5 túi Fabricius trở lại kích thước bình thường và bắt đầu teo lại. Ngày thứ 8 có kích thước bằng 1/3 so với bình thường.

PHÒNG BỆNH: Tiêm phòng vaccine cho gà 1 tuần tuổi bằng BIO-Burs I, nhỏ mắt mũi hoặc cho uống, lập lại lần 2 khi gà được 3 tuần tuổi. Gà 3 tháng tuổi chủng lần 3 bằng INACTI/VAC BN-ND tiêm dưới da 0,5ml/ con. Nếu sử dụng vaccine phòng bệnh Gumboro do Công ty TW 2 sản xuất thì chủng ngừa vaccine 2 lần:

- Lần 1: gà 5 - 10 ngày tuổi (nhỏ mắt, mũi)

- Lần 2: gà 20 - 25 ngày tuổi (uống hoặc nhỏ mắt, mũi)

Cần tiêm phòng cho đàn gà bố mẹ để tạo miễn dịch thụ động cho gà con trong những ngày đầu mới nở.

Hiện nay có chế phẩm kháng thể Gumboro do một số công ty thuốc thú y trong nước sản xuất được giới thiệu là có hiệu quả phòng trị bệnh Gumboro, Newcastle, Viêm khí quản truyền nhiễm.

ĐIỀU TRỊ: Bệnh không có thuốc trị bệnh, khi đàn gà phát bệnh biện pháp chủ yếu để giảm tỉ lệ chết là tăng cường sức đề kháng bằng việc nuôi dưỡng, quản lý, chăm sóc, cung cấp đầy đủ chất điện giải, vitamin có thể làm giảm tỉ lệ chết.

Khi gà mắc bệnh Gumboro, việc dùng kháng sinh để điều trị càng làm bệnh trầm trọng và tăng tỉ lệ chết. Khi gà bệnh cần cho uống đường gluco và một trong các loại thuốc hỗ trợ sức đề kháng sau:

- Vime C Electrolyte: 1g pha cho 1 lít nước dùng liên tục 3 – 5 ngày.

- Vimeperos : 5g cho 1000 gà con, 500 gà giò, 200 gà đẻ.

- Vimix Plus : 1g pha cho 1 lít nước dùng liên tục 3 – 5 ngày.

- Vimevit Electrolyte : Gói 100g pha cho 200 lít nước uống.

- Aminovit : Gói 100g pha cho 500 lít nước uống.

- Vitaral : 1cc pha cho 1 lít nước dùng liên tục 3 – 5 ngày